Wij gebruiken cookies

De cookies worden gebruikt voor onderzoek naar webstatistieken. Dat helpt ons om de site te verbeteren.

Teek

Wat zijn teken?

Teken zijn kleine beestjes. Ze lijken op spinnetjes. Teken kunnen mensen en dieren bijten. Ze zuigen zich vast in de huid. Teken zuigen bloed op en worden na een paar dagen groter. Ze zien er dan uit als een bruin of grijs bolletje, zo groot als een erwt. De meeste mensen worden gebeten tussen maart en oktober. Teken kunnen ziektes overbrengen, zoals de ziekte van Lyme en teken-encefalitis (TBE). Daarom is het belangrijk je goed tegen tekenbeten te beschermen.

Waar zitten teken?

Teken leven laag bij de grond. Ze zitten in struiken, tussen bladeren op de grond en ook op hoog gras. Werk je veel in het groen? Ben je veel in de tuin, het park of de natuur? Dan is de kans op tekenbeten groter. Spelen kinderen veel buiten? Dan hebben zij ook meer kans op tekenbeten.

Hoe kun je voorkomen dat je ziek wordt?

Bescherm tegen tekenbeten, controleer op teken en verwijder teken:

Bescherm tegen tekenbeten

Ben je veel in het groen? Dan kun je het volgende doen:

  • Blijf zoveel mogelijk op de paden. Blijf weg bij plekken waar veel planten, hoog gras en struiken dicht op elkaar staan.
  • Draag dichte schoenen, lange mouwen en een lange broek.
  • Stop de pijpen van je broek in je sokken.
  • Op lichte kleding kun je teken beter zien.
  • Smeer de huid die niet bedekt is in met een middel tegen insecten waar DEET in zit.
  • Bedek eventueel het hoofd van kinderen met een pet
Controleer op teken

Ben je in het groen geweest? Controleer dan je lichaam en je kleren op teken. Teken kunnen zich overal op het lichaam vastbijten. Ze zitten het liefst in liezen, holte van de knieën, oksels of tussen de billen. Ook bij randen van het ondergoed, achter de oren en in de nek waar het haar begint. Controleer goed want teken zijn erg klein en bijna niet te zien. Je kunt een vergrootglas gebruiken. Laat iemand anders kijken op plekken die je niet goed kunt zien. Je kunt ook een spiegel gebruiken. Krijg je de teken niet uit je kleren? Was de kleren dan op 60 graden. Je kunt ze ook 15 minuten in de wasdroger doen op een hoge temperatuur.

Verwijder teken

Hoe langer de teek in de huid zit, hoe groter de kans dat hij je besmet. Doe niets op de teek voor je hem weghaalt. Ook geen alcohol, jodium, olie of een watje met zeep. Haal de teek weg met een puntig pincet. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid bij de kop vast. Trek de teek er langzaam uit. Als een stukje van de kop blijft zitten is dat niet erg. Gebruik je een ander apparaat om teken weg te halen? Kijk dan goed in de gebruiksaanwijzing. Doe daarna jodium op het wondje. Schrijf op wanneer en op welke plek van de huid je door een teek gebeten bent.

Lees meer over tekenbeten op de website van het RIVM.

Teken en Lyme of TBE

Teken kunnen ziektes overbrengen, zoals de ziekte van Lyme en Teken-encefalitis (TBE):

Ziekte van Lyme

Ongeveer 1 op de 5 teken is besmet met de lyme-bacterie. Elk jaar worden meer dan 1 miljoen mensen door een teek gebeten. Niet iedereen krijgt na een beet een rode ring of vlek op de huid. Dat is maar 1 op de 50 mensen. Ongeveer 1 op de 500 mensen krijgt na een tekenbeet ernstigere klachten.

De klachten bij de ziekte van Lyme kunnen zijn:

  • een rode vlek of ring om de plek van de beet
  • spierpijn
  • pijn in de gewrichten
  • koorts
  • klachten van de zenuwen: zoals zenuwpijn of minder kracht in arm of been. Ook kunnen bijvoorbeeld spieren in het gezicht verlamd raken.

De klachten kun je na enkele dagen of weken krijgen. Soms pas na 3 maanden. Niet iedereen met de ziekte van Lyme heeft een rode ring of vlek om de beet gehad.

De ziekte van Lyme is te behandelen met medicijnen. Een arts schrijft dan een recept voor antibiotica. Het is belangrijk dat iemand met de klachten van de ziekte van Lyme naar de huisarts gaat. Hoe sneller er behandeld wordt, hoe beter de behandeling lukt.

Lees meer over de ziekte van Lyme op de website van het RIVM.

Teken-encefalitis (TBE)

Je kunt door teken ook andere ziekten krijgen, zoals teken-encefalitis (TBE). In Nederland gebeurt dit nog maar weinig. Op de Sallandse en Utrechtse heuvelrug zijn een paar teken gevonden die dit virus bij zich hebben. De kans op een besmetting is klein. Er zijn enkele patiënten die het virus in deze gebieden in Nederland hebben opgelopen. Word je gebeten door een teek met TBE, dan krijg je meestal geen klachten. Als je wel ziek wordt, kun je het gevoel hebben dat je griep krijgt. Soms kun je er erg ziek van worden. Je kunt dan bijvoorbeeld een hersenvliesontsteking krijgen.

Er is een inenting tegen de ziekte. Deze inenting kan beschermen als je reist naar een land waar teken-encefalitis veel voorkomt. Het virus komt veel voor in delen van  Noord, Oost- en Midden-Europa, waaronder Duitsland en Oostenrijk. Ook komt de ziekte voor in Rusland en bepaalde gebieden in Centraal-Azië. Voor Nederland is inenting tegen teken-encefalitis niet nodig. Er is slechts een zeer klein aantal teken met TBE-virus besmet.

Lees meer over Tekenencefalitis (TBE) op de website van het RIVM.

Naar de huisarts?

Het is belangrijk om tekenbeten te voorkomen. Controleer vaak op tekenbeten als je in het groen bent geweest. Verwijder teken direct. Krijg je klachten zoals een groter wordende vlek of ring op de beetplek of koorts en ernstige hoofdpijn in de dagen na een tekenbeet? Ga dan naar de huisarts en zeg dat je door een teek gebeten bent en wanneer. Krijg je een klein rood plekje op de plek van de beet? Dat is niet erg. Dat is een normale reactie van je huid op de beet. Zit een teek langer dan 24 uur op de huid? Vraag dan ook aan de huisarts of behandeling nodig is.

Tekenbeet in het buitenland

Ben je in het buitenland door een teek gebeten? En krijg je een rode ring of andere klachten na een tekenbeet? Ga dan naar een arts, ook als je nog in het buitenland bent. Vertel wanneer en op welke plek van de huid je door een teek gebeten bent. Vertel ook in welk land je door een teek bent gebeten.

Dus:
Beschermen, controleren, verwijderen en blijven opletten.

Meer informatie over teken

Heb je nog vragen? Neem dan contact op met het team Infectieziekten. 

Meer informatie van het RIVM: